Van volhouden naar samenwerken

Werkdruk verlichten met kleine stappen

Werkdruk in de zorg is hoog fysiek en mentaal. In dit blog deel ik wat we kunnen leren van een sterk samenwerkend team in extreme omstandigheden, en hoe kleine veranderingen binnen jouw team al snel kunnen bijdragen aan meer rust, betere samenwerking en minder stress. Want werkdruk verlicht je samen, en dat begint met bewustwording en eenvoudige stappen.


Tijdens een weekend in het zonnige Sevilla liep ik langs een oud Romeins theater. De avond ervoor had er een groot concert plaatsgevonden. Nu was een team bezig om alles op te ruimen.

De zon stond hoog, het was 36 graden. Zwaar werk, letterlijk. En toch viel me iets op:
de onderlinge rust in het theater. Het team bestond uit werklui die wisten wat hun rol was, die samenwerkten om de klus makkelijker te maken. Er was coördinatie en niemand hoefde harder te werken dan een ander, omdat het werk verdeeld werd.

Mannen in werkhelmen die elkaar zonder woorden aanvulden. Ze maakten gebruik van karren om de afstand te verkleinen, zodat niemand te ver hoefde te lopen met zware materialen. Ze stonden rustig op elkaar te wachtten, klaar om dingen voor te bereiden of voor elkaar klaar te zetten. Er was geen herrie of geroep naar elkaar, ik had een gevoel van rust terwijl er toch hard gewerkt werd. Dit alles omdat er duidelijk een gezamenlijk doel was: zorgen dat het werk gedaan werd. Dat doel streefden zij samen na en ieder van deze mensen stond klaar voor een ander precies op het moment dat dit nodig was.

Dit is wat ik mis in de zorg

Mijn gedachte hierbij, terwijl ik toekeek vanaf een tribune was: Dit ís het. Dit is precies wat ik in de zorg zo vaak mis zie gaan en wat ik de medewerkers in de zorg zo gun.

De stress, hoge werkdruk zijn niet ontstaan door onwil, maar door drukte. Door systemen die knellen en teams die niet op elkaar ingespeeld zijn. Daardoor heeft de individuele medewerker het gevoel dat ze het allemaal alleen moeten oplossen.

Kan dat niet anders?

Fysieke werkdruk is zichtbaar. Mentale werkdruk vaak niet.

In Sevilla zag ik letterlijk hoe zwaar het werk was. Maar ook hoe slim de werkdruk verdeeld werd. Dat zie je niet altijd in andere teams, zoals in de zorg. Want mentale belasting heeft geen helm op en kun je niet verplaatsen in een handige kar. Mentale druk is vaak stil, onzichtbaar, en sluipt er langzaam en bijna onopgemerkt in.

Toch lijkt de zorg en de teams die hier werken wel op wat ik hier zag in dit theater in Sevilla. De werkdruk is hoog, er moet in rap tempo een theater stellage worden afgebroken omdat er weer andere activiteiten gepland staan. Ondanks de hitte moet dit werk binnen een dag gedaan worden. Er is dus ook sprake van tijdsdruk. Maar het grote verschil dat ik zag: er is geen druk om het alleen te doen. Er is een team dat samenwerkt en het werk op die manier lichter maakt.  

In de zorg zie ik ook dat het werk fysiek zwaar kan zijn, maar daarnaast is er nog de grote mentale last.  Zonder samenwerking, goed overleg en coördinatie ontstaat er een gevoel van eenzaamheid, van alles zelf wel doen omdat het anders niet rond komt. Dan komen mensen niet meer vooruit. Of ze blijven het proberen, tot ze eraan onderdoor gaan en zelf ziek thuis komen te zitten.

Samenwerken is geen extra taak, het verlaagt de werkdruk in je team

In zorgteams zie ik soms de neiging om in de overlevingsstand te gaan. Iedereen kiest zijn eigen route, eigen cliënten, eigen lijstjes en manier van werk. Alles moet sneller, we wachten niet op elkaar en er is geen mogelijkheid om even een stap terug te doen. Om het geheel te overzien. En voor je het weet, werkt iedereen keihard, wordt er volop gerend en gedaan, maar voelt niemand zich echt geholpen.

De mannen in Sevilla lieten iets anders zien: samenwerken is geen extra taak, het maakt het werk makkelijker.

Even iets voor elkaar klaarzetten of een klus overnemen. Samen kort overleggen over de handigste volgorde van taken of een aanpak van een probleem. Niet omdat we het zelf niet kunnen, maar omdat we samen met minder moeite vooruitgaan.

Ook in jouw team kan het anders

Samenwerking hoeft niet groots te beginnen. Geen lange sessies, of een Hei-dag waarin we elkaar vertellen hoe het voelt als je niet samen kunt werken. Juist een paar kleine veranderingen maken vaak al een groot verschil:

Begin de dag met één vraag: Wat heb jij vandaag nodig om je werk goed te doen?

Plan elke week 10 minuten in om als team even af te stemmen wat er speelt. Wat er nodig is.

Geef ruimte om hulp te vragen en laat zien dat dat geen zwakte is, maar juist een kracht.

Want als je ziet dat iemand zwaar loopt te tillen, dan bied je toch aan om te helpen? Juist in de zorg helpen we onze cliënt of patiënt, maar vergeten we soms die hand uit te reiken naar elkaar.

Net als die werklui in Sevilla, die in de hitte toch hun werk doen en door samen te werken ook op tijd klaar zijn. Zonder dat iemand eraan onderdoor gaat of niet meer kan.

Hoe zou het zijn als jouw team dat ook kon? Ik ga hierover graag met jou in gesprek. Neem contact met mij op, voor een vrijblijvende kennismaking.